Wormen

Van de inwendige parasieten kunnen de wormen een ware plaag vormen. De belangrijkste wormsoorten die kromsnavels parasiteren, zijn de "ascariden" of "spoelwormen" en de "capillaria" of "haarwormen".

Spoelwormen

Spoelwormen zijn ronde wormen die aan beide einden spits uitlopen, met een lengte van ongeveer 4-8 cm; de kleur is wit tot lichtroze. Ze leven in de ingewanden van het half verteerde voedsel dat voor de vogel is bestemd en van het darmslijmvlies zelf. Behalve dat irriteren ze ook de darmwand, wat op zichzelf de spijsvertering ongunstig kan beïnvloeden.  De wormen produceren een overvloed aan eieren, waarvan de schaal dik en donker van kleur is en die tegelijk met de uitwerpselen van de vogel afgevoerd worden. De eitjes zijn veel te klein om met het blote oog waar te kunnen nemen. Maar de dierenarts kan ze met een goede microscoop goed waarnemen. Doordat één worm miljoenen eitjes kan produceren, verraden de eieren die gevonden worden bij het ontlastingsonderzoek al snel de aanwezigheid van wormen in de vogel. Ongeveer twee tot zes weken hierna zijn larven die uit de eieren zijn gekomen weer besmettelijk voor andere vogels. De besmetting wordt veroorzaakt doordat deze larven van de bodem middels oud zaad, grassprieten of oude ontlasting. Vooral vogels die veel op de grond foerageren zoals bijvoorbeeld Rosé kaketoes zijn erg gevoelig voor spoelwormen.

Vermagering
De nog niet uitgekomen eieren of larven vormen nog maandenlang een besmettingsgevaar. De verschijnselen van een ascaridia besmetting treden enkele weken na de opname van de eieren op, bijgevolg nooit bij nestjongen. Het duurt namelijk even totdat de wormen zo groot en talrijk zijn dat ze problemen gaan geven. In het begin is een verhoogde eetlust waar te nemen, doch desondanks vermageren de vogels sterk. Het borstbeen voelt scherp aan. Zelden treedt diarree op. Vaak raakt de dunne darm geheel verstopt. Dit veroorzaakt dan een opgezwollen buik, gebrek aan eetlust en braken. Daar deze wormen tevens irritatie van de darmen veroorzaken, wordt de opname van vitaminen belemmerd en kunnen verlammingsverschijnselen optreden, dit zowel bij lichte als bij zware besmettingen. Onnodig erop te wijzen dat de conditie van de vogels snel achteruit loopt, met dikwijls fatale gevolgen.

Hebben mijn vogels wormen ?
De aanwezigheid van wormen valt niet met zekerheid aan de buitenkant van de vogels vast te stellen. Soms kunnen wormen van ouderdom dood gaan en het lichaam spontaan verlaten. De spoelwormen kan men dan met het blote oog als een soort elastiekjes of vermicelli sliertjes in de ontlasting zien. Haarwormen zijn te klein om met het blote oog te zien. Lintwormen laten vaak in stukjes los en produceren bamiachtige repen. In alle gevallen is de vogel al lange tijd besmet geweest. De wormen hebben dan al geruime tijd alle gelegenheid gekregen schade aan te richten. Het beste is om 2x per jaar wat ontlasting van de vogels naar een dierenarts te brengen die zich wat gespecialiseerd heeft in vogels. De uitslag volgt meestal binnen 24 uur.
 

Haarwormen
De "capillaria" zijn, zoals de naam al zegt, zo dun als een haar. De lengte is ongeveer 1 cm. en de doorsnede 0,3 mm. Ze zijn met het blote oog nauwelijks te onderscheiden. De eieren die ze produceren rijpen in ongeveer een week, dus vlugger dan die van de "ascariden". De haarwormen veroorzaken, wanneer ze zich massaal aan het darmslijmvlies of kropslijmvlies vasthechten, veel ernstiger en meer plotseling optredende verschijnselen dan spoelwormen.

Hier zien we in het algemeen een ernstige darmontsteking met dikwijls bloed in de dunne ontlasting waardoor de vogels ernstig ziek worden, snel vermageren en vaak niet meer in staat zijn te vliegen. Infecties in de krop kunnen zich uiten doordat de vogel gaat braken.

Besmetting  
vindt plaats door opname van eieren die in de uitwerpselen van besmette dieren worden aangetroffen. De niet opgenomen eieren blijven, net als met de eieren van spoelwormen het geval is, nog lang hun besmettingsvermogen behouden, maar is toch korter van aard dan die van de spoelwormen. Vooral vogels die op de grond foerageren en vogels in buitenvolières zijn erg gevoelig voor wormbesmettingen.
 

Wormmiddelen
Een uitstekend wormmiddel is "Topet Farma ontwormingsmiddel" in een orale dosering van 10-50 mg/kg lichaamsgewicht. Het middel wordt uitstekend verdragen. Het wordt toegediend met druppelpipet of knopnaald. Wie de toediening met druppelpipet of knopnaald niet aandurft, kan een paar druppels van het middel op een stukje fruit doen. Wel goed opletten dat de vogels het eten en niet de helft vermorsen. Als de vogels gewend zijn af en toe een stukje fruit te krijgen, lukt deze manier van medicijntoediening wel. Zo niet, dan is men aangewezen op de drinkwaterkuur. Zeer geschikt voor deze methode is het wormmiddel Ivermectine 20 mg per liter water gedurende 48-72 uur. Tijdens de kuur geen ander drinkwater en groenvoer verstrekken. De orale ontworming, d.w.z. het wormmiddel rechtstreeks in de snavel of krop geniet echter de voorkeur omdat de drinkwaterkuur vanwege het onregelmatige drinkgedrag van de vogels niet altijd tot het gewenste resultaat leidt. Een herhaling van de kuur na 3 weken is aan te bevelen. Het is soms wenselijk de vogels na een wormkuur een extra vitaminestoot te geven. Met name een gebrek aan vitamine A schijnt het besmettingsgevaar aanmerkelijk te verhogen.
 

Desinfectie
Ter voorkoming van herbesmetting dienen de hokken allereerst vooral huishoudelijk te worden gereinigd en goed droog te worden gehouden. Eventueel kunnen de hokken worden gedesinfecteerd met een natronloogoplossing (diverse fabrikaten). Dit moet na een week nog eens worden herhaald. De buitenvolière moet 25 cm. worden afgegraven en voorzien van schoon rivierzand of ballast (mengsel van gele zand en grind). Ideaal is een betonnen vloer met rooster onder de zitstokken.
 

Lintwormen
Bij import kromsnavels komen nogal eens lintwormen voor. Deze lange platte witte wormen lijken wel op een strook postzegeltjes, Lintwormen hebben vaak een tussengastheer nodig welke in het land van oorsprong wel, maar in Nederland niet voorkomt. Als lintwormmiddel is "praziquantel" een prima middel.

Mocht u verder nog vragen hebben neemt u dan gerust geheel vrijblijvend contact met ons op onder telefoonnummer 06-50642370.

Met vriendelijke groeten,

Bert Smedinga

Lorre & Co